Moxo Dikkat Testi
Dikkat, zamanlama, dürtüsellik ve hiperaktivite performansını ölçen; uzman tarafından uygulanan, görüş ve yorum içermeyen bilgisayar temelli bir ölçüm. Moxo'yu diğer dikkat ölçümlerinden ayıran şey, günlük hayatı taklit eden çeldirici sistemidir.
Yaşa göre uygulama süresi
Bir randevuda tamamlanır
Ek cihaz veya elektrot yok
Sonuç yaş grubuyla karşılaştırılır
Test neyi ölçüyor
Dört ayrı performans alanı, birbirinden bağımsız olarak sayısal biçimde raporlanır.
Dikkat
Görev boyunca doğru tepkilerin oranı ve dikkatin uygulama süresince nasıl seyrettiği ölçülür.
Zamanlama
Tepki doğru olduğu hâlde beklenen zaman aralığının dışına çıkıyorsa bu ayrı bir başlıkta görünür.
Dürtüsellik
Uyaran gelmeden ya da yanlış uyarana verilen tepkiler, acele karar verme örüntüsünü gösterir.
Hiperaktivite
Aynı uyaran için birden fazla, gereksiz tepki verilmesi hareketlilik düzeyine dair veri sunar.
Çeldirici sistemi
Sessiz bir odada, tek bir ekrana bakarak yapılan ölçüm günlük hayatı yansıtmaz. Çocuk sınıfta ödevini yaparken arkada konuşmalar, koridorda hareket, telefon sesi vardır.
Moxo, uygulama sırasında görsel ve işitsel çeldiricileri planlı biçimde devreye sokar. Görevi sürdürebilmek için çocuğun bu uyaranları etkin biçimde bastırması gerekir. Böylece ölçülen şey, dikkatin sessizlikteki hâli değil, gerçek koşullardaki hâli olur.
Uygulama boyunca çeldiricilerin türü ve yoğunluğu değişir. Rapor, performansın hangi çeldirici koşulunda bozulduğunu ayrı ayrı gösterdiği için evde ve okulda yapılacak düzenlemeler somutlaşır.
Görsel çeldirici
Ekranda görevin dışında hareketli görüntüler belirir; çocuğun bakışını görevde tutması gerekir.
İşitsel çeldirici
Kulaklıktan görevle ilgisiz sesler gelir. Evde televizyon, sınıfta koridor sesi gibi.
Görsel ve işitsel birlikte
İki çeldiricinin birlikte devrede olduğu aşamalar, en zorlayıcı koşulu ölçer.
İki ayrı form
Uygulanacak form yaşa göre belirlenir; uyaranlar, süre ve norm tabanı farklıdır.
Moxo Dikkat Testi
MOXO, dikkat süreçlerini ve bilişsel performans alanlarını değerlendirmeye yardımcı olan nesnel bir ölçme aracıdır. Sonuçlar kapsamlı değerlendirme sürecinin bir parçası olarak ele alınır.
- Sesli yönerge ve çocuğun kolayca anladığı deneme oturumu
- Performansın farklı çevresel koşullardaki seyrini gösteren çeldirici seti
- 5 yaş ve üstünü kapsayan güncel norm tabanı
- Uygulama süresi boyunca performans değişimini gösteren grafik
Moxo Genç ve Yetişkin Formu
Ergen ve yetişkinler için hazırlanmış form. Günlük hayatta karşılaşılan çevresel koşulları modelleyen çeldirici sistemi kullanılır.
- Yaş grubuna uygun uyaran ve çeldiriciler
- Farklı ülkelerden bireyler içeren, düzenli güncellenen norm tabanı
- Zaman içindeki performans değişimini gösteren grafik
- Yalnızca klavye kullanılan, ek cihaz gerektirmeyen uygulama
Raporda ne var
Uygulamanın ardından oluşan rapor, performansı grafiklerle ve yaş normlarıyla karşılaştırmalı olarak gösterir. Raporu birlikte okuyor, her başlığın ne anlama geldiğini ailenin diliyle açıklıyoruz.
- Dört alanın ayrı ayrı profili — dikkat, zamanlama, dürtüsellik ve hiperaktivite skorları yaş normuyla karşılaştırmalı verilir.
- Çeldirici koşullarına göre kırılım — performansın hangi çeldirici türünde bozulduğu görülür.
- Süre içindeki değişim grafiği — dikkatin uygulamanın başında, ortasında ve sonunda nasıl seyrettiği izlenir.
- Aileye özet çıkarım — raporun ne söylediğini ve evde–okulda ne yapılabileceğini birlikte yazıya döküyoruz.
Sonucun güvenilirliği de raporlanır
Rapor; yönergenin anlaşılıp anlaşılmadığını (geçerlilik), uygulama sırasında sonucun etkilenip etkilenmediğini (güvenirlik) ve sonucun kendi yaş grubuna göre sıra dışı olup olmadığını (özgünlük) ayrıca belirtir.
Merkezimizde nasıl ilerliyor
Dört adım; testin uygulanıp uygulanmayacağına ilk görüşmede birlikte karar veriyoruz.
Ön görüşme
Ebeveynle konuşuyoruz. Testin uygun olup olmadığına burada karar veriyoruz; gerekmiyorsa uygulamıyoruz.
Uygulama
Çocuk sessiz bir odada, uzman gözetiminde bilgisayar başında testi tamamlıyor. Süre 15–18 dakika.
Rapor
Sonuçlar aynı gün oluşuyor. Uzman raporu, görüşme sırasındaki gözlemlerle birlikte değerlendiriyor.
Aile geri bildirimi
Raporu birlikte okuyoruz. Gerekiyorsa hekime yönlendiriyor, gerekiyorsa haftalık çalışma programı planlıyoruz.
Hangi durumlarda öneriyoruz
- Derse veya ödeve odaklanma süresi yaşına göre kısa kalıyorsa
- Okuldan sürekli "dinlemiyor, dalıp gidiyor" geri bildirimi geliyorsa
- Sırasını bekleme, acele karar verme gibi zorluklar öne çıkıyorsa
- Hekim ya da okul, dikkat profiline dair objektif bir ölçüm istiyorsa
- Yürütülen dikkat çalışmasının işe yarayıp yaramadığı izlenecekse
Testin söylemediği şeyler
Moxo bir ölçüm aracıdır; tek başına tanı koymaz. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite tanısı yalnızca hekim tarafından, klinik değerlendirme bütünü içinde konur.
Merkezimiz bir özel aile danışma merkezidir; tanı koymaz, ilaç önermez. Testi, çocuğun dikkat profilini somut biçimde görmek ve evde–okulda yapılacak düzenlemeleri planlamak için kullanıyoruz.
Sonuç bir etiket değil, bir başlangıç noktası. Raporu okuduktan sonra gerekiyorsa sizi hekime yönlendiriyor, gerekmiyorsa bunu da açıkça söylüyoruz.
Ailelerin sorduğu sorular
Test çocuğu yoruyor mu?
Uygulama 15 dakika sürüyor ve çocuklar genellikle bilgisayar oyunu gibi algılıyor. Öncesinde kısa bir deneme oturumu yapıldığı için ne yapacağını bilerek başlıyor.
Sonuç aynı gün alınabiliyor mu?
Rapor uygulamanın ardından oluşuyor. Ancak raporu yalnız başınıza okumanızı istemediğimiz için geri bildirim görüşmesini ayrı bir randevuda yapıyoruz.
Testten önce hazırlık gerekiyor mu?
Özel bir hazırlık yok. Çocuğun dinlenmiş olması ve gözlük kullanıyorsa gözlüğünü getirmesi yeterli. Randevuyu uykusuz ya da aç olmayacağı bir saate koymanızı öneriyoruz.
İlaç kullanıyorsa test yapılabilir mi?
Yapılabilir; ancak kullanılan ilacı ve saatini önceden bilmemiz gerekiyor. Bu bilgi raporun yorumlanmasını değiştiriyor.
Test tanı koyar mı?
Koymaz. Moxo objektif bir ölçüm sunar; tanı yalnızca hekim tarafından, klinik değerlendirmenin bütünü içinde konur.
Aynı test tekrar yapılabilir mi?
Yapılabilir. Yürütülen çalışmanın etkisini izlemek için belirli aralıklarla tekrarlanması yaygın bir kullanım.