Ergen ve sosyal medya: yasak mı, sözleşme mi

Kısa cevap

Ergen ve sosyal medya kullanımında yasak mı, sözleşme mi işe yarar?

Birlikte yazılan bir kullanım sözleşmesi, tümüyle yasaktan daha iyi sonuç verir. On iki ile on sekiz yaş arasında konan tam yasak çoğu zaman gece gizli kullanıma döner. Sözleşmede hangi saatlerin ekransız olduğu, telefonun gece nerede şarj olacağı ve kurala uyulmadığında ne olacağı önceden yazılır. Uyku, ders ve arkadaş ilişkileri birlikte bozuluyorsa destek alın.

Akşam onda telefonun masaya bırakılması kuralını koydunuz. İlk gece tartışma çıktı, ikinci gece telefon odaya gitti, üçüncü gece kimse bir şey söylemedi. Kural duruyor, uygulanmıyor.

Ergen ve sosyal medya konusunda evde çoğunlukla iki yol konuşulur: cihazı tümüyle yasaklamak ya da kullanım için bir düzen üzerinde anlaşmak. İkisi de aynı kaygıdan doğar. Sonuçları birbirinden ayrılır.

Ergen ve sosyal medya: yasak neden tutmaz

On iki ile on sekiz yaş arasında arkadaş ilişkisi gencin en çok uğraştığı alandır. Grup konuşması, sınıfın şakası, kimin kiminle konuştuğu artık telefonun içindedir. Cihazı tümüyle kaldırmak bu alanı kapatır, ihtiyacı kaldırmaz. Çoğu evde olan şudur: kullanım geceye, servise, okul çıkışına kayar.

Yasağın ikinci bedeli daha sessizdir. İnternette rahatsız edici bir şeyle karşılaşan genç, telefonun elinden alınacağını biliyorsa bunu size anlatmaz. Evde konuşulabilir bir düzen kurmanın asıl gerekçesi budur: sorun çıktığında haberiniz olsun.

Yaş sınırı ayrı bir konudur. Sosyal medya uygulamalarının çoğu kendi kurallarında on üç yaş alt sınırı koyar. Bu sınırın altındaki bir çocuğun kendi hesabının olmaması, ortak bir hesapla ve yanınızda izlemesi daha uygundur. Sınırın üstünde ise soru “olsun mu” değil, “nasıl olsun” sorusudur.

Yasak ergeni ekrandan uzaklaştırmaz, kullanımı sizin görmediğiniz saatlere taşır.

Beklenen olan, yakından bakmayı gerektiren

Bu yaşta beklenen tablo şudur:

• Süre bittiğinde kısa süreli itiraz
• Tatil ve hafta sonlarında kullanımın artması
• Arkadaşlarıyla birlikte çevrimiçi oyun oynama
• Paylaşacağı fotoğrafı uzun uzun seçmesi

Şunlar ise ayrıca ele alınır:

• Uyku saatinin düzenli olarak gece yarısını geçmesi
• Telefon kapatıldığında yoğun öfke
• Derslerin, sporun ve arkadaş buluşmalarının bırakılması
• Gece saatlerinde gizli kullanım
• Ekran dışında hiçbir etkinlikten keyif almadığını söylemesi

İki listenin arasındaki sınırı ekran ve dijital oyun kullanımı sayfasında ölçütleriyle yazdık.

Sözleşmede ne yazar

Ergen ve sosyal medya kullanımı için yazılan sözleşme bir ceza listesi değildir. Bir sayfalık, elle yazılmış, iki tarafın da altına imza attığı bir metindir. Şunlar yazılır:

Ekransız saatler. Yemek masası ve yatmadan önceki bir saat ekransız geçer. Uykuya geçişin kolaylaşması için ekranın yatak odasından çıkması gerekir.

Telefonun gece nerede kaldığı. Şarj yeri ortak alanda olur. Cihaz odada olduğunda gece kullanımını hiçbir kural engelleyemez.

Hesabın kimlere açık olduğu. Profil kapalı tutulur, tanımadığı kişi eklenmez, okul adı ve konum paylaşılmaz. Bunlar gizlilik kuralıdır, güvensizlik işareti değildir.

Kural dışına çıkıldığında ne olacağı. Sonuç önceden yazılır ve süreli olur: bir günlük ara gibi. Önceden bilinen sonuç, o gece verilen kızgın bir karardan hem daha adildir hem de uygulanabilir.

Bir şey anlatıldığında ceza olmayacağı. Rahatsız edici bir mesaj ya da istemediği bir içerik anlatıldığında telefon alınmaz. Bu madde sözleşmenin en önemli satırıdır ve yüksek sesle okunur.

Evdeki yetişkinler de aynı saatlere uyar. Yemekte telefona bakan bir ebeveynin kurduğu kural ilk haftada düşer. Bu yaşta evdeki konuşma düzeninin nasıl değiştiğini ergenlik belirtileri yazısında ayrıntılı anlattık.

Ne zaman başvurulur

Ölçüt tek bir tartışma değil, sürenin uzunluğu ve kaç alanın birden etkilendiğidir. Uyku saatinin üç haftadan uzun süredir kayması, derslerin ve arkadaş buluşmalarının bırakılması, gece gizli kullanımın sürmesi ya da telefon kapatıldığında yoğun öfke nöbetleri varsa ev kurallarını değiştirmek tek başına yetmez. Bir görüşme planlayın.

Görüşmede bir haftalık kullanım kaydıyla gerçek tabloyu ortaya koyuyoruz. Ekranın karşıladığı ihtiyacı, yani arkadaşla bağı, sıkıntıdan kaçışı ya da başarı duygusunu, başka yollardan karşılayacak bir düzeni gençle birlikte planlıyoruz. Asıl zorlanma evdeki konuşma biçiminde ise ergen ve aile ilişkisi sayfasına da bakabilirsiniz.

Ergen ve sosyal medya konusunda evde kurulan düzen bir ayda oturmadıysa dışarıdan bakan biri işinizi kolaylaştırır. Balıkesir’deki merkezimizde bu çalışmayı çocuk ve ergen danışmanlığı kapsamında yürütüyoruz. Son bir ayda evde neyin değiştiğini birkaç satır not alıp randevu sayfasından yazın, ilk görüşmede birlikte bakalım.