Ekran ve dijital oyun kullanımı
Üç ile on sekiz yaş arasında ekran kullanımı kendi başına sorun değildir. Ekranın uyku, ders, hareket ve yüz yüze ilişkinin yerini alması dikkat gerektirir.
Sık görülen işaretler: Süre konusunda çatışma, cihazı bırakmakta zorlanma, uyku saatinin kayması, gece gizli kullanım
Çocuklarda ekran süresi ne zaman sorun olur?
Çocuklarda ekran kullanımı, uyku, ders, hareket ve yüz yüze ilişkilerin yerini almaya başladığında sorun hâline gelir. Üç ile on sekiz yaş arasında ekranın kendisi tek başına sorun değildir. Ekran kapatıldığında yoğun öfke, uyku saatinin kayması ve derslerle arkadaşlardan uzaklaşma dikkat gerektiren işaretlerdir. Bir haftalık kullanım kaydı, gerçek tabloyu görmenizi sağlar.
Yaşa göre beklenenler
- Süre bittiğinde kısa süreli itiraz
- Tatil dönemlerinde kullanımın artması
- Arkadaşlarla birlikte çevrimiçi oyun oynama
Destek alınması önerilen durumlar
- Ekran nedeniyle uyku saatinin düzenli olarak kayması
- Süre bittiğinde yoğun öfke nöbetleri
- Derslerin, sporun ve arkadaş buluşmalarının bırakılması
- Gece saatlerinde gizli kullanım
- Oyun dışında hiçbir etkinlikten keyif almadığını ifade etme
Evde yapabilecekleriniz
- Bir hafta boyunca ekran kullanımını not alın; tahmin edilen süre ile gerçek süre çoğu zaman birbirinden farklıdır.
- Yatmadan önceki bir saati ve yemek masasını ekransız alan olarak belirleyin ve bu kurala evdeki yetişkinlerin de uymasını sağlayın; yetişkinlerin tutarlı örneği kuralın kabulünü kolaylaştırır.
- Ekranı kapatma zamanını önceden haber verin ve kalan süreyi bir zamanlayıcıyla görünür kılın; geçişin öngörülebilir olması itirazları azaltır.
- Ekranın karşıladığı ihtiyaca (arkadaşlarla bağ, sıkıntıdan kaçış, başarı duygusu) yanıt verecek başka etkinlikler planlayın; ihtiyaç başka bir yoldan karşılandığında ekrandan uzaklaşmak kolaylaşır.
Beklemeden başvurmanız gereken durum
Uyku düzeni, okul yaşamı ve arkadaş ilişkileri birlikte bozulduysa ev kurallarını değiştirmek tek başına yeterli olmaz. Bu durumda beklemeden bir değerlendirme görüşmesi planlamanızı öneririz.
Merkezimizde izlediğimiz süreç
Değerlendirmede bir haftalık kullanım kaydıyla gerçek tabloyu ortaya koyuyoruz. Ailenin kendi ekran kullanımını da dikkate alarak evde uygulanabilir bir düzen kuruyoruz. Ekranın karşıladığı ihtiyacı (sosyalleşme, sıkıntıdan kaçış ya da başarı duygusu) karşılayacak alternatifleri çocukla birlikte planlıyoruz.
Sık sorulan sorular
Çocuğum için ne kadar ekran süresi uygundur?
Her çocuk için geçerli tek bir süre yoktur. Değerlendirmede yaş, içeriğin türü ve ekranın hangi etkinliklerin yerini aldığı birlikte ele alınır. Küçük yaşlarda sürenin kısa tutulması ve kullanımın bir yetişkin eşliğinde olması gerekir. Uyku, ders, hareket ve yüz yüze oyun geri planda kalıyorsa süre fazladır.
Oyunu kapatınca öfke nöbeti geçiriyor, ne yapmalıyız?
Kapatma zamanını önceden bildirmek, süreyi görünür kılmak ve kuralı her gün aynı biçimde uygulamak nöbetleri zamanla azaltır. Nöbet sırasında pazarlığa girmemenizi ve konuşmayı çocuk sakinleştikten sonraya bırakmanızı öneririz.