Akran ilişkileri ve akran zorbalığı
Altı ile on sekiz yaş arasında arkadaş tartışmaları olağandır. Tekrarlayan ve güç dengesizliği içeren davranışlar ise zorbalıktır ve ayrıca ele alınır.
Sık görülen işaretler: Arkadaş edinmekte zorlanma, dışlanma, okula gitmek istememe, okulda gerginlik
Akran zorbalığı nedir, arkadaş kavgasından farkı nedir?
Akran zorbalığı, altı ile on sekiz yaş arasındaki çocuklarda tekrarlayan, güç dengesizliği içeren ve çocuğun kendini koruyamadığı davranışlardır. Arkadaşlar arasındaki tartışmalar ve dönemsel kopmalar ise olağandır. Zorbalık alay etme, dışlama, eşyaya zarar verme ya da fiziksel saldırı biçiminde görülebilir. Okula gitmek istememe ve okul dönüşü belirgin sessizlik, zorbalığa işaret edebilecek gözlemler arasındadır.
Yaşa göre beklenenler
- Arkadaş grubunun dönem dönem değişmesi
- Tartışma sonrasında birkaç gün konuşmama
- Yeni sınıfta bir süre yalnız kalma
Destek alınması önerilen durumlar
- Okula gitmek istememe ve sabahları karın ağrısı yakınması
- Eşyaların sık kaybolması, açıklanamayan morluklar
- Kendini arkadaşları arasında değersiz olarak anlatma
- Sosyal medyada süregelen alay ve dışlama
- Uzun süre hiçbir arkadaşın adını anmama
Evde yapabilecekleriniz
- Okuldan döndüğünde art arda soru sormak yerine günün en iyi ve en zor anını sorun ve anlatırken sözünü kesmeyin; dinlendiğini hissetmesi paylaşmayı sürdürmesini kolaylaştırır.
- Anlattığı olayı küçümsemeyin ve “sen de karşılık ver” gibi hızlı çözümler önermeyin; önce ne hissettiğini dinlemeniz size yeniden başvurmasını kolaylaştırır.
- Zorbalıktan şüpheleniyorsanız olayları tarih, yer ve kişilerle birlikte not alın; okulla yapacağınız görüşme bu notlarla daha somut ilerler.
- Okul dışında güvende hissettiği bir arkadaşlık ortamı (spor, sanat ya da komşu çocukları) kurmasına yardımcı olun; farklı bir ortamda kurulan bağlar kendine güvenini destekler.
Beklemeden başvurmanız gereken durum
Fiziksel zarar, tehdit ya da çevrimiçi ortamda yaygınlaşan paylaşımlar söz konusuysa okul yönetimiyle birlikte vakit kaybetmeden adım atılmalıdır. Bu durumda beklemeden bir görüşme planlamanızı öneririz.
Merkezimizde izlediğimiz süreç
Değerlendirmede önce çocukla güvenli bir görüşme ortamı kuruyor, yaşananları suçlamadan ve ayrıntılı biçimde dinliyoruz. Aileyle birlikte okulla yapılacak görüşmeye hazırlanıyoruz. Çocukla kendini ifade etme ve sınır koyma becerileri üzerinde çalışıyoruz.
Sık sorulan sorular
Çocuğum zorbalığa uğradığını anlatmıyor, nasıl anlarım?
Okula gitmek istememe, eşyaların sık kaybolması ya da zarar görmesi, açıklanamayan morluklar, okul sonrasında belirgin bir sessizlik ve uyku ya da iştahta değişiklik dikkat edilmesi gereken işaretlerdir. Bu işaretler bir arada görülüyorsa konuyu sakin bir anda ve suçlamadan açmanızı öneririz.
Okulla nasıl görüşmeliyim?
Önce sınıf öğretmeni ya da okul rehberlik servisiyle randevulu bir görüşme talep edin. Görüşmeye aldığınız notlarla gidin ve suçlu aramak yerine çocuğunuzun güvenliği için atılacak adımları konuşun. Alınan kararları birkaç hafta sonra okulla birlikte yeniden gözden geçirin.