Ayrılık ve boşanma sürecinde çocuk
Boşanma sürecinde her yaştaki çocuğun uyumunu, ayrılığın ona nasıl anlatıldığı ve sonrasında kurulan düzenin öngörülebilirliği belirler.
Sık görülen işaretler: Uyku ve iştah değişimi, öfke ya da içe kapanma, ebeveynleri barıştırma çabası, okulda düşüş
Boşanma çocuğu nasıl etkiler?
Boşanmanın çocuk üzerindeki etkisini, ayrılığın kendisi kadar sürecin çocuğa nasıl anlatıldığı ve sonrasında kurulan düzenin öngörülebilirliği belirler. Her yaştaki çocukta ilk aylarda uyku, okul ya da davranışta değişiklik görülmesi beklenir. Ebeveynlerin ortak bir dil kurması, çocuğu taraf konumuna getirmemesi ve iki evde tutarlı bir düzen oluşturması uyumu kolaylaştırır.
Yaşa göre beklenenler
- İlk haftalarda öfke, üzüntü ve geriye dönüş davranışları
- Uyku ve iştahta geçici değişim
- Ebeveynleri barıştırma çabası
Destek alınması önerilen durumlar
- Tepkilerin aylar sonra da aynı şiddette sürmesi
- Okul başarısında belirgin ve kalıcı düşüş
- Çocuğun kendini ayrılığın nedeni olarak görmesi
- Ebeveynlerden birini görmek istemediğini söylemesi
Evde yapabilecekleriniz
- Ayrılık kararını mümkünse iki ebeveyn birlikte, sakin bir anda ve çocuğun yaşına uygun kısa cümlelerle anlatın; ortak bir anlatım çocuğun kafa karışıklığını azaltır.
- Ayrılığın onun suçu olmadığını ve iki ebeveyninin de onu sevmeye devam edeceğini açıkça söyleyin; çocuklar bu cümleyi kendiliğinden çıkaramaz.
- Çocuğu ebeveynler arasında haberci ya da taraf konumuna getirmeyin ve diğer ebeveyn hakkında olumsuz konuşmayın; iki ebeveyne duyduğu bağ bu sayede korunur.
- Geçiş günlerini, iki evdeki temel kuralları ve iletişim düzenini önceden belirleyip çocukla paylaşın; öngörülebilir bir düzen çocuğa güven verir.
Beklemeden başvurmanız gereken durum
Çocuk ebeveynler arasında haberci ya da taraf konumuna yerleştiyse bu düzenin gecikmeden değişmesi gerekir. Bu durumda beklemeden bir değerlendirme görüşmesi planlamanızı öneririz.
Merkezimizde izlediğimiz süreç
İlk görüşmede ayrılık sürecini, çocuğun gösterdiği tepkileri ve iki evdeki düzeni birlikte değerlendiriyoruz. Ebeveynlerle mümkünse birlikte, gerekirse ayrı ayrı görüşerek çocuğa anlatılacak ortak bir dil kuruyor; geçiş günlerini, iletişim düzenini ve yeni rutinleri yazılı hâle getiriyoruz. Çocukla yaşına uygun görüşmelerde duygularını adlandırabileceği bir alan açıyoruz. Gerektiğinde çift ya da aile danışmanlığı sürecine geçiyoruz.
Sık sorulan sorular
Boşanmayı çocuğa nasıl söylemeliyiz?
Kısa, açık ve dürüst bir anlatım en uygun yoldur. Neyin değişeceğini, neyin aynı kalacağını, çocuğun kiminle ve nerede yaşayacağını söyleyin. Ayrıntılı gerekçeler ve yetişkinler arasındaki anlaşmazlıklar çocukla paylaşılmaz. Soruları olursa aynı soruları tekrar tekrar sakin bir dille cevaplamaya hazır olun.
Çocuğum boşanmadan sonra değişti, bu olağan mı?
İlk aylarda uykuda, okul performansında, öfkede ya da içe kapanmada değişiklik görülebilir. Bu değişiklikler çoğu zaman yeni düzen oturdukça azalır. Aylar sonra da sürüyor ya da artıyorsa bir değerlendirme görüşmesi planlamanızı öneririz.