Tikler ve tekrarlayan hareketler
Dört ile on dört yaş arasında geçici tikler sık görülür ve çoğunlukla birkaç ay içinde kaybolur. Uyarmak ve düzeltmeye çalışmak sıklığı artırabilir.
Sık görülen işaretler: Göz kırpma, boyun hareketi, boğaz temizleme, burun çekme
Çocuklarda tikler geçer mi?
Çocuklarda görülen geçici tikler çoğunlukla birkaç ay içinde azalır ya da kaybolur. Dört ile on dört yaş arasında sık rastlanan göz kırpma, boyun hareketi ya da boğaz temizleme gibi tiklerde uyarmak sıklığı artırabilir. Bir yıldan uzun süren, yeni tiklerin eklendiği ya da gündelik hayatı etkileyen tikler hekim tarafından değerlendirilmelidir.
Yaşa göre beklenenler
- Yoğun dönemlerde artıp sonra kaybolan tek bir tik
- Tikin uykuda tümüyle kaybolması
- Dikkat başka yöne çekildiğinde azalma
Destek alınması önerilen durumlar
- Tikin bir yıldan uzun sürmesi
- Yeni tiklerin eklenmesi ya da ses tiklerinin başlaması
- Hareketin ağrıya yol açması ya da yazmayı engellemesi
- Çocuğun bu nedenle arkadaşları tarafından taklit edilmesi
Evde yapabilecekleriniz
- Tiki fark ettiğinizi belli etmeyin; uyarmak ve durdurmasını istemek sıklığı artırır.
- Tiklerin hangi durumlarda arttığını (yorgunluk, heyecan, ekran) not alın; bu kayıt tetikleyicileri görmeyi kolaylaştırır.
- Uyku düzenini ve günlük rutini koruyun; yorgunluk ve düzensizlik tikleri artırabilir.
- Okulla konuşun ve öğretmenden de tiklere dikkat çekmemesini isteyin; sınıfta fark edilmek çocukta gerginlik yaratır.
Beklemeden başvurmanız gereken durum
Ani başlayan yoğun tiklerin ardından davranış değişikliği görülüyorsa beklemeden çocuk doktorunuza ya da çocuk ve ergen ruh sağlığı hekimine başvurmanızı öneririz.
Merkezimizde izlediğimiz süreç
Değerlendirmede tiklerin arttığı ve azaldığı koşulları aileyle birlikte haritalıyoruz. Ailenin tiklere verdiği tepkiyi birlikte yeniden düzenliyoruz. Tiklere kaygı eşlik ediyorsa çocukla bu kaygı üzerinde çalışıyoruz. Tablonun sürekliliğine göre çocuk ve ergen ruh sağlığı hekimine yönlendiriyoruz.
Sık sorulan sorular
Tikler geçer mi?
Çocukluk döneminde görülen geçici tiklerin büyük bölümü birkaç ay içinde kendiliğinden azalır ya da kaybolur. Bir yıldan uzun süren ya da gündelik hayatı etkileyen tiklerin hekim tarafından değerlendirilmesini öneririz.
Tik yapan çocuğu uyarmalı mıyız?
Uyarmamanızı öneririz. Uyarmak ve durdurmasını istemek çocukta gerginlik yaratır ve tik sıklığını çoğu zaman artırır. Tiki görmezden gelmek ve evdeki genel gerginliği azaltmak daha yararlıdır.